زیربندی بلدوزر کوماتسو تمام وزن دستگاه را تحمل می‌کند و در تمام مدت کار با زمین درگیر است. بلدوزرهای سری D برخلاف بیل مکانیکی، بیشتر وقتشان را در حرکت می‌گذرانند؛ خاک را هل می‌دهند، زمین را تسطیح می‌کنند و با ریپر زمین سخت را می‌شکافند. همین باعث می‌شود سایش زیربندی در بلدوزر سریع‌تر و پرهزینه‌تر باشد.
این مقاله اجزای زیربندی بلدوزر را معرفی می‌کند، نشانه‌های سایش هر کدام را توضیح می‌دهد و می‌گوید چطور عمر مجموعه را بیشتر کنید. قطعات این بخش در قطعات زیربندی بلدوزر کوماتسو قابل استعلام است.
اجزای زیربندی بلدوزر
زیربندی بلدوزر از همان اجزای اصلی زیربندی بیل مکانیکی ساخته شده، ولی بزرگ‌تر و برای کار سنگین‌تر:
- زنجیر و لینک، حلقه‌هایی که مسیر حرکت را می‌سازند
- کفشک که روی لینک بسته می‌شود و با زمین تماس دارد
- اسپراکت که نیروی فاینال درایو را به زنجیر منتقل می‌کند
- آیدلر، چرخ هرزگرد جلو که زنجیر را هدایت می‌کند
- رولیک پایین و بالا که وزن دستگاه را روی زنجیر پخش می‌کنند
- فنر زنجیر سفت‌کن که کشش زنجیر را نگه می‌دارد
- محافظ زنجیر که جلوی ورود سنگ به مسیر را می‌گیرد
در بسیاری از بلدوزرهای کوماتسو، اسپراکت بالاتر از سطح زنجیر نصب شده و زیربندی شکل مثلثی دارد. این طراحی، اسپراکت و فاینال درایو را از ضربه‌های زمین دور نگه می‌دارد. اسپراکت در این مدل‌ها معمولاً از چند تکه دندانه‌دار به نام سگمنت ساخته شده که جداگانه تعویض می‌شوند.
نشانه‌های سایش
دندانه‌های قلابی اسپراکت
دندانه‌های سالم اسپراکت شکل متقارن دارند. وقتی ساییده می‌شوند، نوک‌تیز یا قلابی می‌شوند و زنجیر روی آن‌ها درست نمی‌نشیند. این از رایج‌ترین نشانه‌هاست.
لقی و کشیدگی زنجیر
با سایش پین و بوش، فاصله بین لینک‌ها بیشتر می‌شود و زنجیر کشیده‌تر از حالت عادی به نظر می‌رسد. زنجیر کشیده با اسپراکت جفت نمی‌شود و سایش هر دو را سرعت می‌دهد.
رولیکی که نمی‌چرخد یا روغن پس می‌دهد
رولیکی که آزاد نمی‌چرخد، به‌جای غلتیدن روی لینک کشیده می‌شود و سطحش تخت می‌شود. نشتی روغن از رولیک هم نشانه آن است که آب‌بندش از کار افتاده.
کفشک ساییده یا ترک‌خورده
کفشک‌هایی که لبه‌شان ساییده شده، چسبندگی دستگاه به زمین را کم می‌کنند. ترک و پیچ شل هم در بازدید روزانه دیده می‌شوند.
صدای تق‌تق و حرکت نامنظم
صدای ضربه هنگام حرکت، یا اینکه دستگاه به یک سمت می‌کشد، اغلب به کشش نادرست زنجیر یا سایش نابرابر دو طرف برمی‌گردد.
کشش زنجیر
کشش درست زنجیر در بلدوزر هم مهم‌ترین عامل عمر زیربندی است. زنجیر خیلی سفت، بار اضافی روی اسپراکت، آیدلر و رولیک‌ها می‌گذارد. زنجیر خیلی شل، ضربه می‌زند و ممکن است در کار سنگین از روی اسپراکت در برود. مقدار درست کشش برای هر مدل در کتاب راهنمای اپراتور آمده است، و باید در همان شرایط زمینی تنظیم شود که دستگاه در آن کار می‌کند.
عادت‌های کاری که سایش را کم می‌کنند
بلدوزر برای هل دادن و تسطیح ساخته شده، و چند عادت ساده در همین کار، عمر زیربندی را بیشتر می‌کند. از لغزیدن و چرخاندن زنجیر درجا روی سنگ پرهیز کنید؛ این بیشترین سایش را به لینک و کفشک می‌زند. حرکت طولانی با سرعت بالا، به‌خصوص با دنده عقب، هم سایش را بی‌دلیل زیاد می‌کند. جهت دور زدن را متعادل نگه دارید تا یک طرف زودتر از طرف دیگر فرسوده نشود، و در شیب بیشتر بالا و پایین کار کنید تا در عرض شیب.
تمیز کردن زیربندی از گل و سنگ در پایان کار هم، مثل بیل مکانیکی، اثر زیادی دارد. گل خشک‌شده جلوی چرخش آزاد رولیک‌ها را می‌گیرد و در هوای سرد یخ می‌زند. نکته‌های بیشتر نگهداری زیربندی را در مقاله افزایش عمر زیربندی بیل مکانیکی کوماتسو آورده‌ایم؛ بیشترشان برای بلدوزر هم صادق‌اند.
اجزا با هم فرسوده می‌شوند
اسپراکت، زنجیر و رولیک‌ها با هم در تماس‌اند و با هم پیر می‌شوند. نصب اسپراکت نو روی زنجیری که کشیده شده، یا زنجیر نو روی اسپراکت ساییده، عمر قطعه نو را کوتاه می‌کند. برای همین تصمیم تعویض بهتر است با بررسی کل مجموعه گرفته شود، نه یک قطعه.
یک راه رایج برای مدیریت هزینه این است که کارکرد زیربندی مرتب ثبت شود و تعویض‌ها برنامه‌ریزی شود. وقتی بدانید هر جزء در چه وضعیتی است، می‌توانید تعویض را پیش از خرابی و در زمانی انجام دهید که دستگاه کار کمتری دارد.
بازدید روزانه زیربندی
چند دقیقه بازدید پیش از شروع کار، بیشتر ایرادهای زیربندی را وقتی کوچک‌اند نشان می‌دهد. دور دستگاه بچرخید و این‌ها را نگاه کنید: پیچ‌های شل یا افتاده کفشک‌ها، رولیکی که روغن پس داده یا ظاهرش با بقیه فرق دارد، سنگ یا تکه فلزی که بین زنجیر و اسپراکت گیر کرده، و نشتی از فنر زنجیر سفت‌کن.
هر هفته هم کشش زنجیر دو طرف را با هم مقایسه کنید. اگر یک طرف شل‌تر از طرف دیگر است، یا دستگاه هنگام حرکت مستقیم به یک سمت می‌کشد، پیش از اینکه سایش نابرابر شود تنظیمش کنید.
تیغه و ریپر هم مهم‌اند
نحوه کار با تیغه و ریپر هم روی زیربندی اثر می‌گذارد. هل دادن بار بیش از توان دستگاه باعث لغزیدن زنجیر می‌شود، و ریپ زدن در زمین سخت با زاویه نادرست، ضربه‌های شدیدی به کل مجموعه می‌زند. لبه تیغه و ناخن ریپر ساییده هم دستگاه را مجبور می‌کند برای همان کار زور بیشتری بزند، که در نهایت سهمش به زیربندی می‌رسد.
انتخاب کفشک
کفشک بلدوزر بسته به نوع کار انتخاب می‌شود. کفشک تک‌لبه با لبه بلند چسبندگی بیشتری دارد و برای هل دادن و کار در زمین سخت مناسب است. کفشک پهن‌تر روی زمین نرم و باتلاقی بهتر جواب می‌دهد، چون وزن را روی سطح بیشتری پخش می‌کند. هنگام استعلام، نوع زمین اصلی کارگاه را بگویید تا مناسب‌ترین گزینه معرفی شود.
مدل‌های بلدوزر کوماتسو
قطعات زیربندی بلدوزرهای رایج کوماتسو مانند D65، D85، D155، D275 و D375 قابل استعلام است. مدل و سری دستگاه را از روی پلاک بخوانید؛ اندازه اجزای زیربندی با کلاس دستگاه فرق می‌کند.
پرسش‌های پرتکرار
زیربندی بلدوزر با بیل مکانیکی فرق دارد؟
اجزای اصلی یکی‌اند، ولی در بلدوزر بزرگ‌تر و برای حرکت و هل دادن پیوسته ساخته شده‌اند. در بسیاری از مدل‌های بلدوزر کوماتسو اسپراکت بالاتر نصب شده و زیربندی شکل مثلثی دارد.
سگمنت اسپراکت را می‌شود جدا عوض کرد؟
بله، در مدل‌هایی که اسپراکت سگمنتی دارند، تکه‌ها جداگانه تعویض می‌شوند و لازم نیست کل اسپراکت عوض شود.
چطور بفهمم زیربندی نیاز به تعویض دارد؟
دندانه‌های قلابی اسپراکت، زنجیر کشیده و رولیک‌هایی که نمی‌چرخند، نشانه‌های اصلی‌اند. یک عکس از زیربندی بفرستید تا کارشناسان ما بررسی کنند.
کل مجموعه را تأمین می‌کنید یا قطعه تکی؟
هر دو. نام قطعه، مدل و سری دستگاه را بفرستید تا موجودی و قیمت روز اعلام شود. عواملی که قیمت قطعات یدکی کوماتسو را تعیین می‌کنند در راهنمای قیمت لوازم یدکی کوماتسو توضیح داده شده است.
استعلام و مشاوره رایگان
برای استعلام قطعات زیربندی بلدوزر کوماتسو با ۰۹۱۲۳۸۳۵۲۰۶ یا ۰۲۱۶۶۶۰۳۴۰۴ تماس بگیرید، یا عکس زیربندی و پلاک دستگاه را در واتساپ همان شماره بفرستید. کارشناسان ایران کوماتسو ماشین با پانزده سال سابقه، از روی عکس وضعیت سایش را بررسی می‌کنند و راهنمایی می‌کنند. فهرست چند قطعه را هم می‌توانید یکجا از صفحه تماس بفرستید.